Antonis Liakos

Στην ωραία ταινία Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο, που παίζεται ακόμη στους κινηματογράφους, ο πρωταγωνιστής – συνδικαλιστής εργάτης σε ναυπηγείο στη Μασσαλία- καθώς απολύεται, βάζοντας και τον εαυτό του στην κληρωτίδα όσων είχε συμφωνήσει το συνδικάτο με την εργοδοσία να απολύσει, ξηλώνει απ΄ το αρμάρι του και παίρνει μαζί με τα πράγματά του, μια φωτογραφία:  Τον  Ζαν Ζωρές, το σύμβολο του γαλλικού σοσιαλισμού, να μιλά στο πλήθος. Η σκηνή φέρνει κάτι από το τέλος της σοσιαλδημοκρατίας, εκείνης που ταυτίστηκε με τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις  και το κοινωνικό συμβόλαιο, για να καταλήξει να διαχειρίζεται τις απολύσεις. Η σοσιαλδημοκρατία που αμάρτησε για το παιδί της, αλλά δεν το έσωσε.

Ο μεσήλικας πρωταγωνιστής θα ληστευτεί μετά από λίγο, από   νεαρό, επίσης   απολυμένο από τα ίδια ναυπηγεία, για τον οποίο –και για τη γενιά του-  δεν ίσχυαν πλέον οι ίδιοι εργασιακοί και ασφαλιστικοί όροι, τα ίδια «προνόμια» θα έλεγαν κάποιοι.    Οι σκηνές θα μπορούσαν να εκτυλιχθούν και στην Ελλάδα, με την διαφορά ότι εδώ οι φωστήρες των μεταρρυθμίσεων, συνήθως πανεπιστημιακοί που θα τους βρεις ευκολότερα στα κυβερνητικά γραφεία παρά στις αίθουσες διδασκαλίας και στα σπουδαστήρια, θα μιλούσαν για   προνομιούχα ρετιρέ και συντεχνίες που ενισχύουν την κοινωνική αδικία σε βάρος των άλλων εργατών.

Αποτοξινωθείτε από το λόγο τους πηγαίνοντας να δείτε την ταινία.    Ακουμπήστε μέσω της τέχνης μια εμπειρία την οποία τη ζείτε καθημερινά αλλά δεν εκφράζεται στο δημόσιο λόγο. Μπορεί και σεις να την προσπερνάτε. Το φίλμ είναι ένα μελαγχολικό σχόλιο πάνω στο τέλος ενός κόσμου, αυτού του μεταπολεμικού, που θεμελιώθηκε πάνω σε τρεις αρχές: την οικονομική ανάπτυξη, τη δημοκρατία, το κράτος πρόνοιας. Λειτούργησαν πουθενά ιδεοτυπικά; Όχι. Εδώ μάλιστα χειρότερα. Αλλά αυτός δεν είναι λόγος να πετάξουμε το μωρό μαζί με τ’ απόνερα.  

Η σοσιαλδημοκρατία λοιπόν, βρέθηκε σε άμυνα στη δεκαετία του ’90. Οι πολιτικές της, κευνσιανισμός και κράτος πρόνοιας,   φαίνονταν πλέον αντιαναπτυξιακές και χωρίς απόδοση μπροστά στη λαίλαπα των αγορών, της παγκοσμιοποίησης, της νέας χρηματοπιστωτικής επέκτασης, του νεοφιλελευθερισμού. Ο κίνδυνος να σπρωχτεί στο περιθώριο την οδήγησε στο να υιοθετήσει την πολιτική των αντιπάλων της, μερικές φορές προσπαθώντας να την προσαρμόσει, μερικές υπερακοντίζοντάς  την. Ενας-ένας καταρρίφθηκαν οι πύργοι της. Η καταγγελία της γραφειοκρατίας συμπαρέσυρε την έννοια και τις αντιλήψεις για το ρόλο του κράτους, τη συλλογικότητα, την έννοια δημόσιο αγαθό· η καταγγελία της διαφθοράς την οποιαδήποτε ανάμειξη της πολιτικής στην οικονομία, εκτός βέβαια από την στήριξή της· η καταγγελία της τεμπελιάς απονομιμοποιησε το κράτος πρόνοιας και την εργατική νομοθεσία· η αποκήρυξη των συντεχνιών κατέληξε σε πλήρη απαξίωση του συνδικαλισμού και των συλλογικών συμφωνιών. Κι όλα αυτά με μια λαϊκιστική ρητορική υπέρ των απόκληρων, εκείνων που το παλιό κράτος πρόνοιας δεν μπορούσε να περιλάβει.

Είκοσι χρόνια ζήσαμε μέσα σε αυτή την μεγάλη αλλαγή, στο πάρτυ της παγκοσμιοποίησης και του νεοφιλελευθερισμού, ή όπως αλλιώς συμφωνήσουμε να τον ονομάσουμε.  Τώρα ήλθε η ώρα των λογαριασμών. Άλλες χώρες τιμωρούνται  επειδή δεν προσαρμόστηκαν, άλλες επειδή παρα-προσαρμόστηκαν και μερικές επειδή μισο-προσαρμόστηκαν στους νέους κανόνες του παιχνιδιού. Κάπως έτσι η καινούργια κατάσταση βάζει την σοσιαλδημοκρατία σε νέα διλήμματα.  Ακολουθώντας την πεπατημένη δεν φαίνεται να μπορεί να διαφοροποιηθεί από τα συντηρητικά κόμματα. Από την άλλη μεριά, καθώς πολλά δεξιά κόμματα διολισθαίνουν προς τον δεξιό λαϊκισμό, η σοσιαλδημοκρατία εμφανίζεται ως ο μόνος υποστηρικτής των νεοφιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων. Αυτός είναι ένας σίγουρος τρόπος αποκοπής της από την κοινωνία. Αν σοσιαλδημοκρατία όμως σημαίνει κοινωνική μεταρρύθμιση, χρειάζονται νέες ιδέες και δημιουργικότητα για να κατανοήσουμε πως θα υπερασπίσουμε την κοινωνία και τη δημοκρατία στις νέες συνθήκες. Τι σημαίνει σήμερα κοινωνική μεταρρύθμιση είναι ένα μείζον πρόβλημα.  Το βασικό πρόβλημα.

Η πρωτοβουλία για την «υπεράσπιση της κοινωνίας και της δημοκρατίας» (koindim.eu) διοργάνωσε  την Πέμπτη, 1η Μαρτίου 2012,  στο αμφιθέατρο   του  Πανεπιστημίου Αθηνών (Προπύλαια) την πρώτη διευρυμένη δημόσια συζήτηση, σχετικά με την ταυτότητα, τον απολογισμό δράσης και τις προοπτικές της. Προσήλθαν πάνω από 250 μέλη και φίλοι της πρωτοβουλίας. Εκ μέρους του συντονιστικού, παρουσιάστηκε το σκεπτικό  της καθώς και ο οργανωτικός ορίζοντας των δράσεων της. Ελαβαν το λόγο είκοσι ομιλητές  με προτάσεις και ιδέες για δράση.

To video της εκδήλωσης

http://www.ustream.tv/recorded/20806137

Επισκεφθείτε τον κόμβο  http://www.koindim.eu/

http://cyprusnews.eu/antonis-liakos.html

Εκκληση (ελληνικά και αγγλικά), ονόματα όσων την προσυπογράφουν και δραστηριότητες

http://koindim.wordpress.com/

18 Ιουνίου 1941,

Να προσγειωθώμεν, λέει.

Πάσα ομοιότητα κ.λπ κ.λπ

http://www.enimerosi24.gr/index.asp?a_name=image-view&tbid=media&itemid=21292

ΣΤΕΓΗ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΩΝ

8 Φεβρουαρίου 2012 19:00-21:00 Μικρή Σκηνή

Η εκδήλωση εντάσσεται στον Κύκλο
Η αφήγηση της Ιστορίας και η διδασκαλία της ως ιστορικά φαινόμενα

http://www.sgt.gr/gr/programme/event/540

Αντ. Λιάκος

Κάθε παρόν θέλει το παρελθόν του

            Ο τίτλος δεν αρνείται την ύπαρξη παρελθόντος, αλλά υποστηρίζει πως  κάθε εποχή, με βάση τα προβλήματα και τις προκλήσεις που έχει να απαντήσει, και κάθε γενιά, με βάση τις βιωμένες και πολιτισμικές εμπειρίες της, έχει ανάγκη διαφορετικών γνώσεων σε σχέση με το παρελθόν. Άρα το πρόβλημα δεν είναι η ανάκτηση μιας ενιαίας και συμπαγούς ιστορίας. Η ιστορία «κόβεται στα μέτρα μας» εξαιτίας  άλλωστε του εκτεταμένου πεδίου που καλύπτει σήμερα η δημόσια ιστορία και το διαδίκτυο. Αυτό είναι ήδη μια πραγματικότητα και επιβλαβές να την αγνοούμε. Ωστόσο έχει κάποιο ρόλο στην ιστορική παιδεία το σχολείο; Ποια μπορεί να είναι η παρέμβασή του; 

Τα ζητούμενα της ιστορικής παιδείας άλλαξαν στον  τελευταίο μισό αιώνα, και θα μπορούσαν να διατυπωθούν με περιεκτικά  ζεύγη του τύπου: Μνήμη-δικαίωση, αναγνώριση-ταυτότητα, παγκοσμιοποίηση-κρίση. Τι μπορεί να προσφέρει το σχολείο ως προς αυτά τα ζεύγη; Αν πούμε ότι η μάθηση της σύγχρονης ιστορίας μας χρειάζεται για να μας προσανατολίζει στο παρόν, τότε από ποια πεδία πρέπει να συγκροτηθεί  η ιστορία που θα διδαχθεί; Μήπως η ιστορία της τεχνοεπιστήμης, όχι ως ιστορία ανακαλύψεων αλλά αλλαγής συστημάτων εντός των οποίων ζούμε (βιοπολιτική, διαδίκτυο); Μήπως η ιστορία της πολιτικής, όχι ως πολιτικών γεγονότων αλλά αλλαγών τρόπων διακυβέρνησης;    Πώς θα δείξουμε στα παιδιά την συνθετότητα και την αλληλεξάρτηση στην εποχής μας, πώς το τοπικό σχετίζεται με το παγκόσμιο; Και τι σημαίνει η μετάθεση της προσοχής από τα γεγονότα στην εμπειρία, από το τι ακριβώς συνέβη στο παρελθόν, στις σχέσεις μας με το παρελθόν;

Βέβαια η ιστορία είναι και παραμένει ένα πεδίο αντιπαραθέσεων. Αλλά κάθε πεδίο έχει τα δικά του χαρακτηριστικά, και, από την άποψη αυτή, η συγκρότηση του ίδιου του πεδίου της σχολικής ιστορίας παραμένει κρίσιμο ζήτημα. Ποια είναι η σχέση αυτού του πεδίου, τόσο ως προς τις ιστορικές σπουδές, όσο επίσης και προς τα ζητούμενα διαμόρφωσης ιστορικής συνείδησης;

(Δημοσιεύτηκε στο Βήμα 22.1.2012 με τίτλο «Πώς θα ξηλωθεί το υφάδι της κρίσης»

Η κρίση αυτή  θα κάψει πολλές κυβερνήσεις διαδοχικά. Ακόμη κι αν κληθεί η Αριστερά να κυβερνήσει, θα πρέπει να αποφύγει να γίνει εφεδρεία στα καύσιμα. Δεν όρισε η ίδια το πρόβλημα, κατά συνέπεια θα αποτύχει αν δοκιμάσει να το λύσει, και θα κάψει τις όποιες δυνατότητες έχει να επηρεάσει το μέλλον. Η Αριστερά  δεν πρέπει να αναλάβει την παραμικρή ευθύνη για την κρίση. Η ευθύνη της είναι απέναντι σ’ αυτούς που υποφέρουν από την κρίση και απέναντι στο μέλλον.  Πρέπει να υπερασπίσει την κοινωνία, να υπερασπίσει τη δημοκρατία, να υπερασπίσει το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο και τις θετικές αξίες της Μεταπολίτευσης, όλα αυτά δηλαδή που κινδυνεύουν σήμερα, τόσο από τις έκτακτες συνθήκες που επιβάλλει η κρίση, όσο και από την πολιτική μετατόπιση των ελίτ προς πολύ πιο συντηρητικές θέσεις από εκείνες που είχαν υιοθετήσει στα προηγούμενα χρόνια.  

Εκείνο που χρειάζεται είναι η αποδόμηση του αφηγήματος της κρίσης που έχει επιβληθεί, ότι δηλαδή η κρίση είναι καρπός της ελληνικής κακοδαιμονίας. Φυσικά και η κρίση βγάζει άλυτα προβλήματα στην επιφάνεια και απελευθερώνει την κριτική, και αυτό είναι θετικό και  σημαντικό, αλλά πραγματοποιείται σε ένα πλαίσιο που δεν ορίζεται μόνο από το εθνικό, και χρησιμοποιείται προσχηματικά. Ακούγαμε έως τώρα ότι δεν είχαμε καλή παιδεία, ικανή να στηρίξει την οικονομία. Βλέπουμε σήμερα ότι οι μορφωμένοι νέοι μεταναστεύουν γιατί ακριβώς δεν μπορεί να τους απορροφήσει η οικονομία. Ακούγαμε έως τώρα για τα προνόμια των συνδικαλιστών, αλλά κατεδαφίστηκε ο ελάχιστος μισθός και κάθε έννοια εργασιακής νομοθεσίας.   Η συσσώρευση των χρεών, η αδυναμία της φορολόγησης, ο ακριβός δανεισμός και η κερδοσκοπία σε βάρος της χώρας εν ώρα κρίσης, είναι πλευρές μιας μεταβολής στην διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, μιας αντίληψης του κράτους και των σχέσεών του με την κοινωνία. Ανήκουν σε μια φιλοσοφία που προηγήθηκε της κρίσης. Γύρω από αυτή την μεγάλη  μεταβολή που άλλοι την ονόμασαν νεοφιλελευθερισμό, άλλοι μεταδημοκρατία, άλλοι της έδωσαν επί μέρους ονόματα όπως νεοκλασική θεωρία, new public management ή new   governance,  πλέχτηκε ένας   λόγος, λογοθετικές πρακτικές, που παρήγαγαν κριτική, εγκλίσεις των ατόμων, κυβερνονοοτροπίες και κυβερνολογικές,   Αυτή η μεταβολή, η οποία είναι μεταβολή στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, στους θεσμούς και στο λόγο, αλλαγή της αίσθησης του εαυτού, ορίζει τις προκείμενες του προβλήματος. Τον ορίζει μάλιστα τόσο ασφυκτικά, ώστε παρά τις διαφορές από χώρα σε χώρα, το φάρμακο είναι το ίδιο: Λιτότητα και απελευθέρωση της αγοράς,  δηλαδή μεγαλύτερη συμμόρφωση σε εκείνες τις μεταβολές που προκάλεσαν την κρίση. Αυτό το υφάδι η αριστερά πρέπει να το ξηλώσει. Κι εδώ είναι η ευθύνη των διανοουμένων της. Όχι αγνοώντας, ούτε παρακάμπτοντας τις τοπικές δυσκαμψίες, τα προνόμια, τη διαφθορά και όλα όσα σωστά  καταγγέλλονται, αλλά αρνούμενη να τα κάνει προσχήματα, σαν κι αυτά που χρησιμοποιούσε το λιοντάρι για να φάει τον αμαρτωλό γάιδαρο στο μύθο του Αισώπου.

Η προσχηματική επίκληση της ελληνικής κακοδαιμονίας κρύβει το βασικό πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας που είναι τι μπορεί να παράγει μέσα σε συνθήκες οι οποίες πιέζουν   αφόρητα προς τα κάτω το εργατικό κόστος και το επίπεδο ζωής. Θα πρέπει να σκεφτούμε τι και πώς  μπορεί να παράγει η χώρα όταν αντιμετωπίζει τον ανταγωνισμό της Γερμανίας, μέσα στην Ευρώπη,  και  των αναδυομένων αγορών,  στο ευρύ πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης. Η κατεδάφιση των εργασιακών θεσμών και του κοινωνικού κράτους δείχνει ότι η Δύση είναι υποχρεωμένη να κατεβάσει σημαντικά το επίπεδό της. Έχει πάτο το βαρέλι, και τι μπορεί να κάνει η Αριστερά;  Δύσκολα ερωτήματα χωρίς άμεση απάντηση. Η Αριστερά χρειάζεται το Κεφάλαιο του Μαρξ, αλλά δεν πρέπει να μείνει εγκλωβισμένη εκεί. Η κρίση αυτή δεν είναι απλώς μια μεγάλη κρίση του καπιταλισμού. Είναι μια κρίση μετάβασης σε μια κοινωνία που δεν θα μοιάζει με το φιλελεύθερο καπιταλισμό που ξέραμε,  είναι μια κρίση μετάβασης σε μια άλλη διάταξη των παγκόσμιων δυνάμεων και σχέσεων.  Ούτε μπορεί να σκεφτεί κανείς μια επανάληψη της πορείας εκβιομηχάνισης της Ευρώπης που έφερε ευημερία και δημοκρατία, σε όλο τον κόσμο. Γιατί ένα μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού ήδη ζει σε βάρος των δυνατοτήτων του πλανήτη. Η επέκταση της ευημερίας και η οικονομική ανάκαμψη  θα σκοντάψουν στα όρια του πλανήτη, τόσο ως προς την εξάντληση των ενεργειακών πόρων –οι οποίες γίνονται όλο και ακριβότερες και με διαδοχικές κρίσεις επιδεινώνουν την διεθνή οικονομική κρίση- όσο και ως προς τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, με αποτέλεσμα την επέκταση του  φαινόμενου του θερμοκηπίου και της ερήμωσης μεγάλων περιοχών με πυκνό πληθυσμό.

Έχει ιδέες η Αριστερά, και όχι μόνο η ελληνική, για τα προβλήματα αυτά; Εκεί είναι που θα κριθεί ως ιστορικό ρεύμα κριτικής σκέψης και κοινωνικής κινητοποίησης. Δεν κρίνεται η Αριστερά στα διάφορα φόρουμ όπου μετανοημένοι αριστεροί ολοφύρονται για τις αμαρτίες τους προσκυνώντας όσα απέρριπταν, ούτε βέβαια στην επιδίωξη να συμμετάσχουν σε κυβερνητικά σχήματα που θα διαχειριστεί την κρίση. Πολλοί βέβαια θα μιλήσουν για έλλειψη αισθήματος ευθύνης.  Είναι σαν, ο πρόεδρος του χωριού που πουλάει το νερό στη διπλανή βιομηχανία, να κατηγορεί τους χωριανούς για ανευθυνότητα επειδή ποτίζουν τον κήπο τους. Κριτική ή υποκρισία;   Η Αριστερά θα πρέπει να προετοιμαστεί για μια νέα μακρά πορεία στην οποία δεν θα στοχαστεί μόνο πως θα αλλάξει τον κόσμο, αλλά επίσης και πως θα επανα-επινοήσει τον εαυτό της.

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=437816

Ο φόβος είναι συναίσθηµα πολύ ισχυρότερο της ελπίδας. Οχι µόνο σήµερα. Η νευροϊστορία, που εξερευνά τη δηµιουργία του ανθρώπινου είδους σε µεγάλο βάθος χρόνου, ισχυρίζεται πως ο φόβος έχει εγγραφεί στους νευρώνες µέσα από διαδοχικά, απρόβλεπτα και ανεξήγητα σοκ τρόµου. Από το κυρίαρχο αρσενικό ανθρωποειδές που τροµοκρατούσε περιοδικά την οµάδα για να εδραιώσει την κυριαρχία του ως τους µεσαιωνικούς ιππότες που έσπερναν τον τρόµο στους αγρότες αρπάζοντας, σκοτώνοντας, βιάζοντας και καίγοντας τα χωριά τους. Από τους εξαναγκασµούς σε θάνατο του πληθυσµού από λιµό ως τις οικονοµικές κρίσεις που απαιτούν αίµα και θυσίες, πάνω στον φόβο βασίστηκε η δηµιουργία των κοινωνικών ιεραρχιών, συµπυκνώθηκαν εξουσίες, δηµιουργήθηκαν κράτη. Σοκ και δέος ονοµάστηκε ο πόλεµος στο Ιράκ. Ο φόβος είναι συστατικό στοιχείο της εξέλιξης των ανθρώπινων κοινωνιών, κυκλοφορεί µέσα στις φλέβες της Ιστορίας. Και το υπερθετικό του είναι η απελπισία. Η παντελής έλλειψη κάθε ελπίδας. Η συστροφή της οδύνης στον εαυτό της.

Η µόνη χαραµάδα εξόδου προς την ελπίδα είναι πόνος και βάσανα να αποκτήσουν νόηµα. Γιατί αβάσταχτη είναι η οδύνη εκείνη που δεν καταλαβαίνουµε. Εκείνη που δεν έχει νόηµα. Το µαρτύριο του Σίσυφου ήταν χειρότερο από εκείνο του Προµηθέα. Γιατί του Προµηθέα το µαρτύριο είχε νόηµα: έδωσε τη φωτιά στους ανθρώπους, δηλαδή τη δυνατότητα δηµιουργίας. Για να υπάρξει νόηµα λοιπόν πρέπει να υπάρξει διανοητικό πλαίσιο. Τοπλαίσιο αυτό, έχοντας ως κεντρικό του σηµείο τη Λύτρωση, ήταν αυτό που πρόσφερε ο Χριστιανισµός. Η συνάντηση µε το κακό, η νίκη του κακού δεν µπορούσε να είναι οριστική. Τα βάσανα των ανθρώπων, τα τωρινά και τα µελλούµενα, είναι το αντίτιµο της σωτηρίας τους. Η χριστιανική διδασκαλία προσέφερε το ισχυρότερο αντίδοτο στον φόβο: το νόηµα. ∆ηλαδή τη νοητική και ψυχική επεξεργασία η οποία τον ακύ ρωνε. ∆εν ακύρωνε τον πόνο, του έδινε νόηµα, και έτσι δηµιουργούσε αντίδοτο στον φόβο. Ο φόβος παρέµενε ισχυρός για όσους ήταν εκτός πλαισίου. Για όσους δεν είχαν «φόβο Κυρίου».

Ο ∆ιαφωτισµός ήταν µια γιγάντια επιχείρηση αποτίναξης του φόβου από τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, την ίδια εποχή βέβαια που οι λευκοί κυρίαρχοι έσπερναν τρόµο στις άλλες ηπείρους του πλανήτη. Η πρόοδος ήταν µια καινούργια έννοια σταδιακής βελτίωσης. Τα πράγµατα πάνε από το καλό στο καλύτερο, ένα αόρατο χέρι τα οδηγεί, και αν φαίνονται αντιφατικά πολλές φορές, τελικά το καλό πάντα νικάει το κακό. Πολλές δεκαετίες πορεύτηκαν µε την αισιοδοξία αυτή οι ευρωπαϊκές κοινωνίες, έως ότου συνειδητοποίησαν, και συνειδητοποιούν σιγά-σιγά, ότι ο φόβος πια δεν έδρευε έξω, µακριά από την ελπίδα, αλλά µερικές φορές ήταν συνυφασµένος µαζί της. Αυτή η τροµερή συνειδητοποίηση ότι πηγή του φόβου είναι η ίδια η νεωτερικότητα, δηµιούργησε µια τεράστια αµφιθυµία. Ελπίζουµε εκείνο που φοβόµαστε, ή φοβόµαστε εκείνο που ελπίζουµε.

Ας δούµε µερικά παραδείγµατα:

Η διατήρηση της υγείας και η επιµήκυνση της ζωής είναι από τις πιο παλιές, µύχιες και ισχυρές προσδοκίες, ατοµικές και συλλογικές. Η επέµβαση στο ανθρώπινο γονιδίωµα, η δηµιουργία κλώνων για µεταµοσχεύσεις, η σε προοπτική «βελτίωση» του ανθρώπινου είδους απελευθερωµένου από τον πόνο, η χειραφέτηση από τους περιορισµούς της βιολογίας, αποτελούν ταυτόχρονα και πηγή ελπίδας, και πηγή φόβου. Κι αν καταλήξει σε πολλά είδη ανθρώπων και υπερανθρώπων; Το όνειρο γίνεται εφιάλτης ενός µελλοντικού ανθρώπινου Jurassic Park. Αλλά δεν είναι κάτι µελλοντικό, ούτε κάτι που δεν µας ακουµπάει, καθώς εισερχόµαστε στην ιατρική τεχνοεπιστήµη σε κάποια φάση της ζωής µας, και χάνουµε το νήµα στους λαβυρίνθους µιας απίστευτης περιπέτειας, όπου κάθε ελπίδα µας βυθίζει πιο βαθιά στο υποφέρειν. ∆εύτερο παράδειγµα: Αν όλοι οι άνθρωποι που κατοικούν στον πλανήτη συµµεριστούν έστω και στο ελάχιστο τον τρόπο ζωής όχι των πλουσίων, αλλά των µικροµεσαίων κατοίκων των δυτικών χωρών, ο πλανήτης θα πεθάνει, παρασύροντας µαζί του το ανθρώπινο είδος. Γιατί η ανθρωπότητα δεν «φιλοξενείται» πλέον πάνω στον πλανήτη, αλλά από τον καιρό που η µηχανή της προόδου µπήκε σε κίνηση µετατράπηκε σε µια γεωλογική δύναµη που συνδιαµορφώνει το βιοκλιµατικό µέλλον της Γης. Τρίτο παράδειγµα, η σύγχρονη οικονοµική κρίση: Αν αγνοήσουµε τη γνωστή στερεοτυπική σκέψη, θα αντιληφθούµε πως είµαστε παγιδευµένοι σε ένα σύστηµα του οποίου η µεγέθυνση οδηγεί στη συρρίκνωση. Θα αντιληφθούµε πώς µια κοινωνία που ευαγγελιζόταν την ανάπτυξη, την αφθονία και την ευηµερία δεν µπορεί να διατηρήσει ένα στοιχειώδες κράτος προνοίας. Θα καταλάβουµε πως η προσφερόµενη θεραπεία έχει τίµηµα τη διεύρυνση των ανισοτήτων, που προκαλούν µε τη σειρά τους νέες κρίσεις και νέες ανισότητες.

∆εν υπάρχει λοιπόν ελπίδα; Αν το αντίδοτο του φόβου είναι το νόηµα, τότε εκεί που βρίσκεται η ελπίδα είναι στην αναζήτηση του νοήµατος.

∆ηλαδή σε µια µεγάλη διανοητική κινητοποίηση για να καταλάβουµε τι µας συµβαίνει. Αυτό είναι ιδιαίτερα σηµαντικό για την Ελλάδα. Το global υπάρχει στο local και η ιδιαιτερότητα αντικατοπτρίζει τον τρόπο που παγκόσµιες τάσεις αποκρυσταλλώνονται σε συγκεκριµένες συνθήκες. Βρισκόµαστε σε ένα καταπληκτικό παρατηρητήριο της µεγάλης κρίσης της νεωτερικότητας, όσο και αν βιώνεται οδυνηρά. Η µεγάλη ελπίδα είναι να µετατρέψουµε την κρίση σε κριτική. Σε διανοητική και έµπρακτη κριτική. Η ελπίδα βρίσκεται στο να µετατρέψουµε τη διαµαρτυρία σε δηµιουργικότητα, σε µια δηµιουργικότητα που θα κυκλοφορεί στο αίµα αυτής της κοινωνίας, αντίδοτο στις ενέσεις φόβου που τις προκαλούν κρίσεις πανικού κάθε λίγο και λιγάκι.

Συνέντευξη στο γερμανικό περιοδικό Lettre International, 95 (Winter 2011)

http://www.lettre.de/beitrag/liakos-antonis_griechenland-und-europa

Eλληνική μετάφραση: Ιστότοπος Ανύτη

http://www.anyte.blogspot.com/2011/12/blog-post_29.html#more